Սեդա Դանիելյանի ուսումնական բլոգ

Это одиночный, преимущественно ночной зверь. Леопарды легко приспосабливаются и живут в лесах, горах и даже пустынях, причём площадь индивидуального участка варьирует от 8 до 400 км² в зависимости от региона, рельефа и обилия добычи. Несмотря на относительно небольшие размеры, леопард способен охотиться и на крупную добычу массой до 900 килограммов^[28].

Леопард прекрасно лазает по деревьям, нередко устраиваясь там на дневной отдых или в засаде, а порой даже ловит на деревьях обезьян. Однако в основном леопард охотится на земле. Он тихо подкрадывается к добыче на расстояние прыжка. Прыгает на добычу и душит её, но в случае неудачи не преследует. Бывали случаи когда леопард не подкрадывался к добыче, а наоборот специально шлёпал лапами, чтобы добыча услышала его, потом затихал, и поэтому добыча не знала, в каком именно он находится месте. Остатки крупной добычи он часто затаскивает на дерево, чтобы уберечь от гиен, шакалов и других падальщиков.

658(բ)5-ի բազմապատի՞կ են արդյոք հետևյալ արտահայտությունների արժեքները։

7366-114=7252

Պատ․՝ ոչ չի բաժանվում

3036-321=2715

Պատ․՝ այո բաժանվում է

3362-27=3335

Պատ․՝ այո բաժանվում է

Գ)4251+214=4465

Պատ․՝ այո բաժանվում է

1326-196=1130

Պատ․՝ այո բաժանվում է

2345-23=2322

663(բ)

Երկու թվերից մեկը 75-ն է, իսկ մյուսը դրանից մեծ է 4 անգամ։Այդ թվերի գումարը քանի՞ անգամ է մեծ փոքր թվից։

Լուծում

75:3=25

25+75=100

100:25=4

Պատ․՝ 4

(667)180 կմ հեռավորություւնից միմիյանց ընդառաջ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա։

Հանդիպման պահին առաջինն անցել էր 22կմ-ով ավելի, քան երկրորդը։

Քանի՞ կիլոմետր էր անցել նրանցից յուրաքանչյուրն այդ պահին։

Լուծում

180:2=90

90-22=68

99+22=112

Պատ․՝ 68 112

668)Երկու տակառում կա ընդամենը 250լ հյութ։Եթե առաջին տակառից 30լ լցնենք երկրորդի մեջ, ապա տակառներում հյութի  քանակները կհավասարվեն։

Որքան՞ հյութ կա յուրաքանչյուր տակառում։

Լուծում

250:2=125

125+30=155

125-30=95
Պատ․` 155 95

Комната (мы) наша комната; метро (вы)ваш метро; яйцо (она)еёо яйцо;

библиотека (вы)ваша библиотека ; факс (ты)твой факс; адрес (он)ево адрес; окно (я)моя окно; пальто (она)еёо пальто; бабушка (мы)наша бабушка; улица (я)моя улица; дедушка (ты)твоя дедушка; президент (мы)наш президент.; телефон (она)её телефон; профессор (вы)ваш профессор ; врач (он)ево врач;наш музей

Aram always plays football with his friends on Sundays.
2. I'm wearing a nice white blouse now.
3. My dad doesn't watch TV now. He is sleeping on the couch.
4. Lena and Hasmik often goes for walks on Saturdays.
5. Do you go to school on Sundays? No, I do not go to school on Sundays.
6. Does Vahan drink tea now? Yes, she is drinking tea with her brother in the kitchen now.
7. I do not drink coffee in the evening, I drink coffee in the morning.
8. Are you reading a book now? No, I'm not reading a book, I'm listening to music now.
9. When do you usually do your homework?
10. Where are they going now? They go to the cinema to watch an interesting movie.

Խաչքար, միջնադարյան հայ կերպարվեստի տեսակ, ճարտարապետական մանր կոթողային ձև, որի հիմնական բովանդակությունը կազմում է պատվանդանի (խարսխի) վրա կանգնեցված սալաձև խաչարձանը՝ ճակատով դեպի արևմուտք ուղղված:

Չնայած հեռվից նրանց պատկերը գրեթե միշտ սիմետրիկ է երևում, շատ դեպքերում մոտիկից կարելի է տեսնել, որ կողմերը իրարից տարբերվում են։ Տարածված կարծիք է, որ խաչքարերը կողմնորոշվում են ըստ աշխարհի կողմերի։

Խաչքարը հաջորդել է խաչով ավարտվող քառակող վաղմիջնադարյան կոթողներին և թևավոր խաչերին, որոնց մեծ մասը ոչնչացվել է արաբական արշավանքների ժամանակ։ Խաչքարը բովանդակում է քրիստոնեության հիմնական գաղափարը՝ Հիսուս Քրիստոսի փրկագործությունը։ Գլխավոր տարրը խաչն է՝ որպես Խաչեցյալի՝ Քրիստոսի, Կենաց ծառի, խոստացված երկնային հոգևոր դրախտի ու փրկության խորհուրդ. այն հայերի համար փոխարինել է սրբապատկերներին։ IV–V դարերից խաչքար կանգնեցվել է ռազմական հաղթանակներն ու պատմական կարևոր դեպքերը հավերժացնելու համար կամ, որպես ճարտարապետական զարդ, ագուցվել եկեղեցիների որմերին։ Խաչքարը ծառայել է նաև որպես տապանաքար՝ հանգուցյալի հոգու փրկության համար, օրինակ՝ Նորատուսի, Սաղմոսավաքի, Հին Ջուղայի (1998–2006 թվականներին հիմնովին ավերել են ադրբեջանցիները) գերեզմանատների խաչքարերը։ Վերջիններս նաև պատմական վավերագրեր էին, որոնց արձանագրությունները բովանդակում էին երկրի ներքին ու արտաքին կյանքին վերաբերող կարևոր տեղեկություններ։ Խաչքարերի զգալի մասի վրա պատվիրատուի անվան կողքին կամ առանձին հիշատակվում է նաև պատրաստող վարպետի անունը. հիշարժան են Մխիթար Կազմողը (12-րդ դար), Մոմիկը, Պողոսը (XIII դար), Քիրամ Կազմողը (16–17-րդ դարեր) և ուրիշներ։ 10-13-դարերում ձևավորվել և ոճական առումով կատարելության են հասել խաչքարի արվեստի հիմնական տեսակները. կերտվել են ամբողջական քարերից և դրվել պատվանդանի վրա, ագուցվել կամ փորվել են եկեղեցիների պատերին, ժայռազանգվածներին կանգնեցվել են նաև խմբակային խաչքարեր։ Մեզ հասած ամենավաղ խաչքարերից են Կատրանիդե թագուհու (879 թվական, Գառնի), Գրիգոր Ատրներսեհ իշխանի (881 թվական, Մեծ Մազրա) և ուրիշների կանգնեցրած խաչքարերը։ Միջնադարում խաչքարերը երբեմն ներկել են կարմիր, ավելի հազվադեպ՝ սպիտակ և կապտավուն։ Խաչքարերի տեսակներից են «Սբ Սարգիսը» (սիրահար զույգերին «չար աչքից» անխոցելի դարձնող), «Ցասման խաչերը» (բնության տարերքը սանձող) և այլն։ Սյուժետային և սրբապատկերային տարրեր են պարունակում «Ամենափրկիչ», «Դեիսուս» կամ «Բարեխոսություն», «Համբարձում», «Ծնունդ» և այլ տեսակներ։ Խաչքարի արվեստը խորհրդանշային է՝ ամբողջությամբ տոգորված փրկության խորհրդով, այն ունի զուտ աստվածաբանական պաշտամունքային դեր ու նշանակություն։ Խաչքարի արվեստը վերածնվել է վերջին տասնամյակներում. բազմաթիվ քարգործ վարպետներ ու քանդակագործներ շարունակում են խաչքարեր կերտելու ավանդույթները։

Լինում է, չի լինում մի աղքատ ջաղացպան։

Մի պատռված քուրք հագին, մի ալրոտ փոստալ գլխին՝ ապրելիս է լինում գետի ափին, իր կիսավեր ջաղացում։ Ունենում է մի մոխրոտ բաղարջ ու մի կտոր պանիր։

Մի օր գնում է, որ ջաղացի ջուրը թողնի, գալիս է տեսնում պանիրը չկա:

Մին էլ գնում է ջուրը կապի, գալիս է տեսնում՝ բաղարջը չկա։

Էս ՛ո՞վ կլինի, ո՞վ չի լինի։ Մտածում է, մտածում ու ջաղացի շեմքում թակարդ է լարում։ Առավոտը վեր է կենում, տեսնում մի աղվես է ընկել մեջը։

— Հը՞, գո′ղ անիծված, դու ես կերել իմ պանիրն ու բաղարջը, հա՞. կաց՝ հիմի ես քեզ պանիր ցույց տամ։— Ասում է ջաղացպանն ու լինգը վերցնում է, որ աղվեսին սպանի։

Աղվեսը աղաչանք-պաղատանք է անում։ Ինձ մի սպանի,— ասում է,— մի կտոր պանիրն ինչ է, որ դրա համար ինձ սպանում ես։ Կենդանի բաց թող, ես քեզ շատ լավություն կանեմ։

Ջաղացպանն էլ լսում է, կենդանի բաց է թողնում։

Էս աղվեսը գնում է, էդ երկրի թագավորի աղբանոցում ման է գալի ման, մի ոսկի է գտնում։ Վազ է տալիս թագավորի մոտ։

— Թագավորն ապրած կենա, ձեր կոտը մի տվեք։ Չախչախ թագավորը մի քիչ ոսկի ունի, չափենք ետ կբերենք։

— Չախչախ թագավորն ո՞վ է,— զարմացած հարցնում է թագավորը։

— Դու դեռ չես ճանաչում,— պատասխանում է աղվեսը։— Չախչախը մի շատ հարուստ թագավոր է, ես էլ նրա վեզիրն եմ։ Կոտը տուր, տանենք ոսկին չափենք, հետո կճանաչես։

Կոտը առնում է տանում, աղբանոցում գտած ոսկին ամրացնում կոտի ճեղքում, իրիկունը ետ բերում, տալիս։

— Օֆ,— ասում է,— զոռով չափեցինք։

— Միթե ճշմարիտ սրանք կոտով ոսկին են չափել,— մտածում է թագավորը։ Կոտը թափ է տալիս, զրնգալեն մի ոսկի է վեր ընկնում։

1. Նարնջագույնով նշված բառերի բացատրությունը բառարանում նայեք, սովորեք:

Ջաղացպան-որտեղ որ ալյուր են աղում

Փոստալ-հին շոր

Բաղարջ-հաց

Լինգը-լծակ

Կոտ-փայտե աման

Վեզիրն-ծառա

• Կապույտով նշված բառերը բառակազմորեն վերլուծեք:

Ալրոտ-ալ+ոտ

Կիսավեր-կիս+վեր

Մոխրոտ-մոխ+րոտ

Լավություն-լավ+ություն

Թագավոր-թագ+վոր

Աղբանոց-աղբ+անոց

• Կանաչով նշված դարձվածքի իմաստը գրեք, մի դարձվածք էլ ինքներդ ավելացրեք:

Վազ տալ-վազել

Սիրտը դող ընկնել-ահաբեկվել

• Փորձեք բացատրել հեքիաթի վերնագիրը՝ ուշադրություն դարձնելով դրա ուղղագրությանը:

Չախչախ թագավորը

Շատախոս թագավորը

• Մուգ կարմիրով նշված նախադասության միջից դուրս գրեք կոչականն ու նրա լրացումը,

ուշադրություն դարձրեք կետադրությանը և գրեք, թե ով ու ում  հետ է խոսում:

Գողը։ Ջրաղացպանը գողի հետ է խոսում։

• Հեքիաթի այս հատվածից դուրս գրեք ներգոյական հոլովով դրված 4 գոյական:

Աղբանոցում

Ջաղացում

Ճեղխփում

շեխփում

1. Առանձնացրեքգոյականներիվերջավորություններըևգոյականներըգրեքուղիղձևով:  Մեքենա-յով, ավազ-ից, անտառ-ում քաղաք-ից, տառեր-ին, սեղան-ի, լուսամուտ-ից, մարդ-կանցով, երեխա-ների, գրչատուփ-ին, մատ-ներով, ստեղնաշար-ին:

• Փորձեքառանձնացնելվերջավորությունևածանցունեցողգոյականները:
  Գրքային գիրք-ային, գրքից գիրք-ից , մեքենայով մեքենա -յով, քաղաքից քաղաք-ից, անգլուխ ան-գլուխ, մսոտ միս-ոտ, մսից միս-ից, քաղաքային քաղաք-ային, յուղոտ յուղ-ոտ, բախտից բախտ-ից, անբախտ ան-բախտ, գլխավոր գլուխ-ավոր, գլխով գլուխ-ով, մարմնին մարմն-ին, անմարմին ան-մարմին:
• Բայերից ություն ածանցի միջոցով ստացեք գոյականներ:
  Լավանալ-լավություն, մեծանալ-մեծություն, թանկանալ-թանկություն, չորանալ-չորություն, բարձրանալ-բարձրություն, տաքանալ-տաքություն, գեղեցկանալ-գեղեցկություն, վատանալ-վատություն:
• Որոշեք, թեորհոլովովենդրվածհետևյալգոյականներըևմեկականօրինակդուքավելացրեք:Փողից-բացառական,  ձեռքով-գործիական, փշին-տրական, սրտում-ներգոյական, աչքի-Սեռական սեղանում-ներգոյական, աթոռից-բացառական, ծաղիկը-հայցական:

Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն,
Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն,
Բոլորը թափվել են փողոց.
Լսո՞ւմ եք անուշ մի զնգոց —
Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն։
Դյութում են շրթերը վարդե,
Սրտերը կրակ են ու բոց—
Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն,
Բոլորը թափվել են փողոց։

Առաջադրանքներ․

1․Բանաստեղծությունից դուրս գրեք 7 գոյական։

Կրակ, փողոց, սրտեր, շրթերը, վարդերը, բոց, գարուն։

2․Բանաստեղծությունից դուրս գրեք գաղտնավանկ ունեցող 4 բառ։

Զնգոց, սրտերը, շրթերը, լսում։

3․ Բանաստեղծությունը մի քանի անգամ կարդացեք և գրեք՝ ի՞նչ ձայներ եք լսում, ի՞նչ գույներ եք տեսնում, ի՞նչ եք զգում։

Ես տեսնում եմ կանաչ գույնը։

Ես լսում եմ ծտերի ծվծվոցը։

Ես զգում եմ հանգստություն։

4․ Բանաստեղծությունը սովորեք անգիր, ձայնագրեք, տեղադրեք բլոգում։

Угадай учителницу

Она моладая

Она невысокая

Она носит очка

У неё тёмные короткие волосы

Она красивая

Она умная

Она весёлая

Она очень хорошо преподает свой придмет