Սեդա Դանիելյանի ուսումնական բլոգ

Գոյականները  առարկա, անձ  կամ  երևույթ, զգացմունք  ցույց  տվող  բառեր  են, օրինակ՝ սեղան, աթոռ, ծառ, մարդ, բժիշկ, անձրև, սեր, երջանկություն…

Գոյականները   պատասխանում  են  ո՞վ  ովքե՞ր, ի՞նչ, ինչե՞ր  հարցերին: Գոյականները  ցույց են  տալիս  անձ, առարկա, երևույթ, զգացմունք…

Գոյականները  լինում  են  եզակի  և  հոգնակի:

Եզակի  գոյականը   ցույց   է   տալիս  մեկ  առարկա, օրինակ՝  սեղան, աթոռ, շուն, քար, մարդ….

Հոգնակի   գոյականը  ցույց  է  տալիս  մեկից  ավել   առարկաները, օրինակ՝ սեղաններ, շներ, մարդիկ, քարեր…

Հայերենում  գոյականի հոգնակին հիմնականում կազմվում է եր և ներվերջավորությունների միջոցով:

Միավանկ  բառերին  ավելանում է եր, բազմավանկ  բառերին՝ ներ, օրինակ  քար-քարեր, պատ-պատեր, կատու-կատուներ, սեղան-սեղաններ:

Այս  ընդհանուր  օրինաչափությունից  կան  մի  շարք  շեղումներ, որոնք  կուսումնասիրենք ավելի  ուշ:

1. Առանձնացրեք  գոյականները

Աշխատելով, աշխատանք, հիշողություն, մազեր, հոգիներ, գեղեցիկ, դանդաղ, գեղեցկություն, մեղմորեն, խոսելով, գրիչ, խոսք, վազելով, վազք, սեղան, անտառ, խոսում, գոռում, մեծանում, խոսք, վերադառնալով, տնտեսուհի, հաճելի:

Աշխատանք,  հիշողություն,  մազեր,  հոգիներ,  գեղեցկություն,  գրիչ,  խոսք,  վազք,  սեղան  անտառ,  տնտեսուհի:

2. Եզակի  գոյականները  դարձրեք  հոգնակի

Գիրք-գրքեր

Սիրտ-սրտեր

Գազան-գազաններ

Մեխ-մեխեր

Կարիճ-կարիճներ

Շուն-շներ

Մեքենա-մեքենաներ

Նստարան-նստարաներ

Տուն-տներ

Սեղան-սեղաեր

Հայ-հայեր:

Գործնական աշխատանք

Դուրս գրեք հոգնակի թվով օգտագործված գոյականները և առանձնացրեք հոգակիի վերջավորությունը:

Սեղան, կախիչ, մարդիկ, հանելուկներ, մատներ, կապիկներ, ժամացույցներ, դաս, կաշիներ, լարեր, պատուհաններ, նախագահներ, տնակներ, հոգիներ:

Մարդիկ-մարդ-իկ,    հանելուկներ-հանելուկ-ներ,   մատներ-մատ-ներ,   կապիկներ-կապիկ-ներ,  ժամացույցներ-ժամացույց-ներ,   կաշիներ-կաշի-ներ,   լարեր-լար-եր,   պատուհաններ-պատուհան-ներ,  նախագահներ-նախագահ-ներ,  տնակներ-տնակ-ներ,   հոգիներ-հոգի-ներ:

Բառերը դարձրեք հոգնակի և խմբավորեք

Դաս, գրիչ, լուր, քար, հիշողություն, տետր, վագր, տղա, արկղ, ցուցատախտակ, կողմնացույց, հուշ, մազ, լեզու, կակաչ, փայտ, սունկ, աչք:

ԵՐ-ով ավարտվողներ	ՆԵՐ-ով ավարտվողներ
Դասեր,  լուրեր,  քարեր,  տետրեր,  վագրեր,	Գրիչներ,  հիշողություններ,  տղաներ,
արկղեր,   հուշեր, մազեր,  փայտեր, սնկեր, աչքեր	ցուցատախտակներ,  կողմնացույցներ, լեզուներ, կակաչներ,

466.Հաշվիր արտահայտության արժեքը օգտվելով հավասարությունից։

Ա)465+586=1051

466+587=1053

467+584=1051

467.Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը օգտվելով հավասարությունից։

Ա)46×20=42320

46×21=966

46×22=1012

461ա)Խանութը երկու օրում վաճառեց 44 արկղ դեղձ։Առաջին օրը վաճառվեց 4

Արկղով ավելի,քան երկրորդ օրը։Քանի՞ կիլոգրամ դեղձ վաճառվեց յուրաքանչյուր

Օրում, եթե առաջին օրվա վաճառվածը 80 կգ-ով ավելի էր երկրորդ օրվա վաճառվածից։

Լուծում

80:4=20

44-4=40

40:2=20

20×20=400

4×20=80

400+80=480

Պատ.՝ 480, 400

455.Կազմիր արտահայտություն և հաշվիր արժեքը։

ա)32-ը պետք է մեծացնել 3 անգամ և արդյունքը փոքրացնել 45-ով։32×3=96 96-45=51

բ)75-ը պետք է փոքրացնել 5 անգամ և արդյունքը մեծացնել 75-ով։75:5=15 15+75=90

459.Խանութը 1 օրը վաճառեց 24 արկղ վարունգ, իսկ 2 օրը՝ 20 արկղ։Քանի՞ կիլոգրամ վարունգ վաճառեց խանութն այդ երկու օրում, եթե 2 օրը վաճառվեց 120կգ-ով պակաս, քան առաջին օրը։

Լուծում

24-20=4

120:4=30

30×20=600

30×24=720

Պատ.`720

460.Աննան 10մ երկարությամբ պարանի համար վճարեց 240 դրամով ավելի, քան Սոնան 7մ երկարությամբ այդպիսի պարանի համար։Լալան որքան պետք է վճարի այդ նույն պարանից 8մ գնելու համար։

Լուծում

10-7=3

240:3=80

80×8=640

Պատ․՝640

449.Փորձիր հասկանալ բազմանիշ թվի բաժանումը եռանիշ թվի անկյունաձև եղանակով և աստղանիշերը փոխարինել համապատասխան թվանշաններով։

450 Կատարիր բաժանում։

ա)2604:124=21

9728:304=32

301.Կատարրիր գործողություները:

12մ-6դմ=11մ 10դմ-6դմ

62մ 12սմ-28սմ=61 112-28=84

5կմ-5մ=4կմ  100մ 5մ=4կմ 94մ

15մ 2դմ-8դմ=14մ 12դմ-8դմ=14մ 4դմ

24մ-35սմ-=23մ 100սմ-35սմ=23մ 65սմ

12սմ-8մմ=11սմ 10մմ-8մմ= 11սմ2մմ

7կմ-505մ=6կմ 1000մ-505մ= 6կմ 495մ

8կմ 400մ -850մ=7կմ 1400մ-850մ= 7կմ 550մ

հաշվիր արտահայտության արժեքը

7560:(1512:12:14)-840000:1000=7560:9-840000:1000=840-840=0

10000-(2012+6420)-(3580-2012)=10000-8432-1568=0

1.Հյուսիսային դպրոցի տոնածառը զարդարեցին կարմիր, դեղին և սպիտակ խաղալիքներով։Կարմիր խաղալիքները 20 հատ թին, դեղին խաղալիքները 5֊ով պակաս էին կարմիր խաղալիքներից, իսկ սպիտակները 8֊ով ավել էին դեղիներից։Քանի՞ խաղալիք կար տոնածառին։

Լուծում

Կարմիր֊20

Դեղին֊15

Սպիտակ֊23

Ընդանուր58

2.Հյուսիսային դպրոցից մինչև կինո Հայաստան ճամբարականները քայլով հասնում են 20 րոպեում, ֆիլմը սկսվում է ժամը 12։30։Ճամբարականնեը ժամը քանիսի՞ն պետք է դուրս գան դպրոցից, որպեզսի չուշանան ֆիլմի դիտումից, եթե նախատեսել են 20 րոպեանոց կանգառ այգու։

Լուծում

11։50 պետք է դուրս գան որպեզսի չուշանան։

3.Հունվարի 11֊ը երկուշաբթի է։Շաբաթվա ի՞նչ օր կլինի հունվարի 28֊ը։

Լուծում

Հինգշաբթի

4.Երեք կիլոգրամ ալյուրից կարելի է թխել 50 միանման գաթա։Յոթ ու կես կիլոգրամ ալյուրից քանի՞ այդպիսի գաթա կթխվի։

Լուծում

3կգ պետք է դարձնենք գրամ կլինի 3000։50=60 7500։60=125գաթա

5.Գտիր օրինաչափությունը և նշիր հարցական նշանի փոխարեն թաքնված թիվը։

Լուծում

16

6.Դդմախաղի ժամանակ Գայանեն, Գևորգը, Տիգրանը և Էլլան միասին խաղացին 10 տարբեր խաղեր, որոնցիղ յուրաքանչյուրը խաղում էր մենակ։ Ամենաշատ խաղերը Գայանեն իսկ ամենաքիչը Էլլան։Տղաները միասին քանի՞ խաղ խաղացին։

Լուծում

Տղաները խաղացին 4 խաղ։

7.Մարզական ստուգատեսին մասնակցելու համար Վարդանը հեծանվով հյուսիսային դպրոցից հարավային կամ հարավային դպրոցից հյուսիսային հասնում է 25 րոպեում։Քայլքով քանի՞ րոպեում կհասնի հարավային դպրոցից հյուսիսային դպրոց , եթե այդ նույն ճանապարհի վրա հեծանիվով 2 անգամ ավելի քիչ ժամանակ է ծախսում, քան քայլելիս։

Լուծում

2×25=50

8.Դդումներ գնելու համար Կառլեն ուներ

1000 դրամ։Մեծ դդումն արժեր 200 դրամ, իսկ փոքր դդումը 150 դրամ։ Տարբեր չաբերի ամենաշատը քանի՞ դդում կարող է գնել այդ գումարով։

Լուծում

2 հատ մեծ դդում 4 հատ փոքր դդում։

9.Դդմագլոր խաղի համար հյուսիսային դպրոցի երկու ջոկատներ դդումներ ունեին։ Եթե առաջին ջոկատը 2 դդում փոխանցի մյուս ջոկատին ապա իր մոտ կմնա 2 անգամ ավելի քիչ դդում, քան մյուս ջոկատում, իսկ եթե երկրորդ ջոկատում, իսկ եթե երկրորդ ջոկատը 2 դդում փոխանցի առաջինին, ապա երկու ջոկատներում կլինեն հավասար քանակությամբ դդումներ։Յուրաքանչյուր ջոկատ քանի՞ դդում ուներ։

Լուծում

10.Նարեն դդմային խաղեր խաղալու համար արկղով դդումներ բերեց դպրոց։

Արկղում եղած դդումներից մեկական բաժանեց 4 ընկերներին, իսկ արկղի մեջ մնացած 2 դդումը իրեն վերցրեց։ Նարեն քանի՞ դդում բերեց դպրոց։

Լուծում

6

Այսօր մեր դասարանի Մարինեյի ծնունդն էր։Լիլիան նրան դասարանից տարել էր որ անակնկալը ստացվեր։Մենք փուչիկներ էինք բերել, խլապուշկա էինք սարքել, և պլակատ էինք նկարել որի վրա գրված էր happy brithay Marine։

Հետո Մարինեն եկավ դասարան և շատ ուրախացավ։Հետո մենք ռուսերեն արեցինք։

Հետո մաթեմատիկա արեցինք, հետո բնագիտության ժամանակ գնացինք և բնագիտական մուլտիլ նայեցինք։Դրանից հետո

Մարինեյի մայրիկը եկավ որպեզսի ծնունդը նշենք։Նրա մայրիկը պիցցա էր բերել և կեկսեր։

Կերանք գնացինք դասարան փուչիկներով խաղացինք։Հետո երկարօրիյա էր, երկարօրիյաի ժամանակ բնագիտական փորձ արեցինք փուչիկով։Մենք փուչիկը քսեցինք մեր մազերին,

և փուչիկը էլեկտրացավ, և փուչիկը մոտեցրեցինք

աղին և սև պղպեղին։Աղը կպավ փուչիկին։Հաջորդ փորձը թուղթով էր թուղթը նույնպես կպավ փուչիկին։Այսքանը։

1 խնդիր

Թրթուրը 2-օրում ծառը բարձրացավ 2մ։Քանի՞ օրում թրթուրը կբարձրանա 10մ։

Լուծում

10-օրում կբարձրանա 10մ։

2 խնդիր

Մարդը 1-օրում գնում է 20 կմ:2 օրում քանի կմ կգնա:

Լուծում

40-օրում կգնա

Բնագիտական փորձը կատարել ենք երկարօրյայի ժամանակ

1.Ջուրը լցնում ենք տարաի մեջ։

2.Տարաի մեջ դնում ենք ձու։

3.Ձուն հանում ենք լցնում ենք մեկ գդալ աղ և այդպես անում ենք 3 անգամ։

4.Վերջում լցնում ենք ամբողջ աղը և դնւմ ենք ձուն կբարձրանա վերև։

Անրաժեշտ նյութերը

Տարա, ջուր, աղ, և ձու,